سازمان هواشناسی
        • تاریخ انتشار: 1396/08/30
          منبع: روابط عمومی
          تعداد بازدید: 2852
          گزارش آشکارسازی، ارزیابی اثرات و چشم انداز تغییر اقلیم در ایران طی قرن 21

          گزارش آشکارسازی، ارزیابی اثرات و چشم انداز تغییر اقلیم در ایران طی قرن 21

          گزارش آشکارسازی، ارزیابی اثرات و چشم انداز تغییر اقلیم در ایران طی قرن 21 توسط پژوهشکده اقلیم شناسی مشهد و با همکاری مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران و پژوهشکده هواشناسی منتشر شد.

          به گزارش روابط عمومی پژوهشکده اقلیم‌شناسی، هم‌زمان با تلاش‌های بین‌المللی در راستای کاهش اثرات گرمایش جهانی از جمله توافقنامه آب و هوای پاریس و آغاز فرآیند تهیه گزارش ششم ارزیابی تغییر اقلیم و گزارش‌های ویژه مانند: اثرات 1.5 درجه گرمایش جهانی توسط هیات بین‌الدول تغییر اقلیم (IPCC)، دفتر مرجع ملی IPCC سازمان هواشناسی کشور از انتهای سال 1395 پیگیر تهیه گزارش جامع از تغییر اقلیم رخ داده، چشم‌انداز، پیامدها، فرصت ها و تهدیدهای آن در کشور برای ارائه آن به مسوولین و دستگاه‌های مختلف تصمیم گیر در سطح کشور گردید.

          گزارش یاد شده توسط پژوهشکده اقلیم شناسی مشهد و با همکاری مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران و پژوهشکده هواشناسی در تابستان سال‌جاری تهیه و پس از اعمال تغییراتی توسط مرجع ملی IPCC، نسخه نهایی آن جهت آگاهی مسوولین و برنامه‌ریزان به دستگاه‌های مربوطه ارسال شد.

          مطابق این گزارش، گرمایش جهانی ناشی از افزایش غلظت گازهای گلخانه ای و تغییر کاربری اراضی، موجب تغییرات آشکاری در فراسنج های اقلیمی ایران شده است. افزایش دما، کاهش بارش و افزایش فراوانی رخداد پدیده های مخرب جوی-اقلیمی در کشور به ویژه در دو دهه اخیر، از آن جمله هستند. در 49 سال اخیر (1395-1347) میانگین دمای کشور با شیبی حدود 0/4 درجه سلسیوس بر دهه افزایش یافته است. تغییرات بارش در دوره مورد بررسی نشان از کاهش آن با شیب 11 میلیمتر بر دهه دارد. بارش در شمال غرب و غرب کشور به شکل معنی داری کاهش یافته است. افزون بر این، تبخیر و تعرق پتانسیل (نیاز آبی بالقوه) با شیب 54 میلیمتر بر دهه افزایش یافته است. از سال 1384 تاکنون نمایه خشکسالی دهه ای کشور منفی بوده و از آن زمان تاکنون کشور با خشکسالی انباشت شده مواجه بوده است.

          چشم انداز تغییر اقلیم کشور تا انتهای قرن 21 میلادی نشان می‌دهد که درصورت عدم پایبندی به توافقنامه پاریس، میانگین دمای کشور حدود 5/2 و درصورت پایبندی به آن 1/3 درجه سلسیوس نسبت به دوره 2005-1986 افزایش می یابد. از نظر منطقه ای بیشترین کاهش بارش به ترتیب در منطقه زاگرس و شمال غرب رخ خواهد داد. منطقه زاگرس علاوه بر بیشترین کاهش بارش با بیش‌ترین افزایش دما نیز مواجه خواهد شد. تنها منطقه ای که احتمال افزایش بارش در آن وجود دارد، جنوب شرق کشور است ولی رفتار بارش ها در این منطقه به صورت ناگهانی و سیل آسا خواهد بود.

          گرمایش جهانی پی آمدهایی مانند: افزایش رخداد مخاطرات جوی-اقلیمی، وقوع بارش‌های سنگین و غیرمترقبه (علیرغم کاهش کلی میانگین بارش)، افزایش رخداد توفان، کاهش عملکرد محصولات زراعی و باغی، کاهش امنیت غذایی، حذف یا جایجایی شمال سوی برخی گونه های جانوری و گیاهی، افزایش انواع بیماریهای انسان، دام و گیاه، کاهش تنوع زیستی و موجودات دریایی، کاهش چشمگیر پهنه های اقلیم مرطوب و افزایش اقلیم خشک کشور، افزایش روند بیابانزایی، کاهش کیفیت شاخص زیست اقلیمی و کم رونق شدن گردشگری، افزایش بیماری‌های مناطق گرمسیری مانند مالاریا، افزایش ریسک سرمایه گذاری در بخش های کشاورزی، افزایش هزینه حوادث غیرمترقبه، بی‌اعتمادی به برنامه ریزی و بودجه سالانه و همچنین افزایش مهاجرت از مناطق در معرض مخاطرات اقلیمی را در کشور به دنبال خواهد داشت.

          علی رغم چالش ها و پیامدهای زیانبار تغییر اقلیم، می توان با مدیریت صحیح از برخی فرصت های آن در جهت رشد اقتصادی و افزایش تعاملات بین المللی به شرح زیر استفاده کرد:

              1- تبدیل ایران به قطب بین المللی تولید انرژی پاک با استفاده از منابع عظیم انرژی خورشیدی در مناطق مرکزی و جنوبی کشور. شایان گفتن است هم اکنون کشورهای اروپایی در شمال آفریقا (مانند مراکش که بزرگترین مزرعه انرژی خورشیدی جهان را راه اندازی کرده است) با ایجاد مزارع/نیروگاه های خورشیدی، انرژی برق تولیدی را از طریق بستر مدیترانه به اروپا منتقل می کنند. کشور عربستان نیز درحال سرمایه گذاری کلان در این بخش است.

          2- جایگزین کردن انرژی های باد، امواج دریا و به ویژه انرژی خورشیدی که سبب می شود تا سوخت های فسیلی برای مصارفی غیر از تولید انرژی (مانند صنعت پتروشیمی، ...) استفاده شده و تا حدی نیز برای نسل های آینده ذخیره گردد که پیامد آن کاهش تولید گازهای گلخانه ای می‌باشد.

          3- حرکت به سوی اقتصاد بدون نفت. مطابق پیش‌بینی‌ها، در سناریوی RCP2.6 تقاضای جهانی نفت تا سال 2030 به یک چهارم مقدار کنونی کاهش خواهد یافت، چنین وضعیتی در صورت عدم برنامه‌ریزی صحیح می‌تواند تهدیدی برای اقتصادهای وابسته به نفت باشد.

          4- برنامه ریزی و حمایت از شرکت های دانش بنیان برای ارتقاء دانش و فنآوری های نوین در تولید انرژی تجدیدپذیر خورشیدی، امواج دریا، باد و زمین گرمایی و صدور محصولات یاد شده.

          5- برنامه ریزی برای تغییر تدریجی رژیم غذایی کشور در راستای کاهش یا حذف محصولات دارای محدودیت اقلیمی.

          6- تولید دانش سازگاری با اقلیم و ایجاد رشته های تحصیلی مرتبط با «مهندسی اقلیم» با هدف بهبود سیستم ها در راستای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و سیستم های با بهره وری بالای انرژی و رهبری علمی در منطقه.

          7- امکان کشت دوم برخی محصولات با توجه به تغییر رژیم دمایی و کاهش یا حذف روزهای یخبندان در برخی مناطق کشور.

          نسخه الکترونیکی این گزارش از وب سایت‌های سازمان هواشناسی کشور و پژوهشکده اقلیم شناسی در دسترس عموم می‌باشد.

          گزارش به پیوست موجود است.

           

           

           فایل پیوست
           
          climate change report.pdf3.07  مگابایت
          نام:
          پست الکترونیک:
          شرح نظر:
           
مجموع بازدیدها : 341,388,098
تعداد بازدید امروز : 118,496
تعداد بازدید دیروز : 347,101
تعداد بازدید این ماه : 1,189,680