سازمان هواشناسی
        • پدیده گرد وغبار
          در طول 10 سال گذشته گردوخاک وارد شده به کشور از همسایه های غربی، شامل کشورهای عراق، سوریه، اردن، عربستان و خود کشور ایران نشأت گرفته است. سهم هر کدام از کشورهای مزبور در تولید گردوخاک متفاوت بوده و بیشترین نقش در تولید آن را به ترتیب کشورهای عراق، سوریه و عربستان بر عهده دارند.
          بر اساس مطالعات انجام شده در سازمان هواشناسی کشور بر پایه آمارها و تصاویر ماهواره‌ای (2001 لغایت 2011) ، طی این 10 سال، تعداد 529 طوفان مستقل روانه مرزهای غربی کشور شده است. این طوفان ها از 244 کانون مجزا نشأت گرفته‌اند. از این تعداد طوفان مشاهده شده تعداد 143 طوفان گردوخاک با شدت زیاد، 172 طوفان با شدت متوسط و تعداد 214 طوفان با شدت کم بوده است. در شکل زیر کانون‌های شناسایی شده در ده سال نشان داده شده است.
          شکل 1 ، کانون‌های شناسایی شده تولید گردوخاک بر اساس تصاویر ماهواره ای در 10 سال (2001-2011)
          بر اساس این مطالعات 6 کانون اصلی تولید گردوخاک شناسایی شده است که در طی 10 سال گذشته حداقل 10 طوفان از آن کانون ها روانه ایران شده است. مساحت تقریبی مجموع این 6 کانون اصلی در حدود 6654 کیلومتر برآورد شده است. یکی از مهمترین این کانون ها مناطق محصور در بین مرز بین کشورهای عراق و سوریه در غرب نینوا است که در مجموع در طی 10 سال در حدود 40 طوفان گرد و غبار با شدت های متوسط و زیاد از این منطقه به سمت ایران منتقل شده است.
          دو کانون اصلی دیگر دو منطقه واقع در شمال سد حدیثه در قسمت شمال غربی دریاچه تارتار (Tharthar) می‌باشد. در دو کانون فوق که در مجموع مساحتی در حدود 1923 کیلومتر مربع را در برگرفته اند بالغ بر 28 طوفان با شدت های نسبتاً زیاد در 10 سال گذشته تولید و به سمت ایران روانه گشته است.
          دیگر کانون اصلی و مولد ریزگرد که ایران را با بحران جدی مواجه ساخته است صحرای المثنی واقع در 200 کیلومتری مرز استان خوزستان است. منطقه حاضر با مساحتی در حدود 1630 کیلومتر مربع از جمله اصلی ترین مناطقی است که در طول سال بارها جو استان های جنوبی و جنوب غربی کشور را تحت تأثیر گردوخاک خود قرار می دهد. از منطقه حاضر در طول سال در حدود 21 طوفان با شدت زیاد مشاهده شده است. در شکل زیر این کانون‌ها نشان داده شده است.
           
           
           
           
          شکل 2 ، شش کانون اصلی تولید گردوخاک
           
          در کنار مراکز نام برده شده در قسمت بالا به عنوان اصلی ترین مناطق تولید گردوخاک ، در کشورهای عراق و سوریه مناطق مولد دیگری وجود دارد که سهم آن ها در تولید گردوخاک کشور کمتر از مناطق اصلی مورد اشاره در قسمت قبلی است. در هر کدام از این کانون ها در مجموع 5 الی 10 طوفان در فاصله سال های 2001 الی 2011 اتفاق افتاده است و در مجموع مساحتی در حدود 8700 کیلومتر مربع را در بر می گیرد. یکی از کانون های تولید گردوخاک در داخل خاک ایران است که یک منطقه بیابانی با مساحت تقریبی 500 کیلومتر مربع در استان خوزستان و در شمال سد دز واقع شده است. در این کانون در 10 سال گذشته حدوداً 6 طوفان با شدت متوسط اتفاق افتاده است و بیشترین آن ها در سال های اخیر (2006 به بعد) مشاهده شده است.
           
          شکل 3 ، پراکنش کانون های با تعداد طوفان های متوسط
          همچنین مراکزی وجود دارند که سهم بسیار کمتری از گردوخاک وارد شده به کشور را دارا می باشند. اینگونه مناطق که تقریباً در همه کشورهای همسایه و حتی خود ایران نیز پراکنده شده اند در طول 10 سال گذشته در حدود 1 الی 5 طوفان از آن ها به سمت ایران روانه گشته است. اگرچه در حال حاضر وضعیت این مراکز چندان بحرانی نیست اما به نظر می رسد با توجه به روند رو به رشد بیابان زایی در اینگونه مناطق و همچنین وقوع خشکسالی های پی در پی، در چند سال آینده تبدیل به معضل جدی خواهند شد.
          لازم به ذکر است مساحت کلی این مناطق با توجه به تعداد و تنوع بیشتر آن ها (در حدود 226 کانون مجزا)، در حدود 27027 کیلومتر مربع برآورد گردیده است. همچنین از این تعداد کانون در حدود 6 کانون آن که معادل 1068 کیلومتر مربع مساحت دارد، در داخل خاک ایران مشاهده گردیده است.
        • خشکسالی و گرد و غبار
        • مفاهیم مرتبط
مجموع بازدیدها : 502,557,842
تعداد بازدید امروز : 27,227
تعداد بازدید دیروز : 361,987
تعداد بازدید این ماه : 27,227